**NANDROLON – WERKING, EIGENSCHAPPEN, BIJWERKINGEN EN RISICO'S**
Nandrolon is een van de meest bekende anabole androgene steroïden (AAS) en is al vele decennia een vast begrip binnen bodybuilding en competitiesport. Chemisch gezien is het een synthetisch derivaat van testosteron, dat ook wel wordt aangeduid als 19-nortestosteron.
Nandrolon bezit zowel anabole als androgene eigenschappen. Waar de anabole werking gekoppeld is aan de opbouw en het behoud van spierweefsel, kunnen androgene effecten onder andere het voortplantingssysteem, de huid en de haargroei beïnvloeden. Een volledige scheiding van deze twee werkingen is biochemisch onmogelijk.
---
Wat is nandrolon?
Nandrolon is een anabol androgeen steroïde dat structureel nauw verwant is aan testosteron. De chemische naam 19-nortestosteron geeft aan dat nandrolon structureel verschilt van testosteron: op positie 19 ontbreekt de methylgroep die bij testosteron wel aanwezig is.
De chemische molecuulformule van nandrolon luidt:
C₁₈H₂₆O₂
De molaire massa bedraagt ongeveer 274,4 g/mol. De substantie staat onder andere bekend onder de benamingen 19-nortestosteron, norandrostenolon und 19-norandrostenolon.
---
De structuur van nandrolon
Nandrolon bezit het typische vierledige steroïde-basisgerust. Karakteristiek zijn onder andere een ketogroep op positie 3 and een hydroxygroep op positie 17.
De structuur verschilt van testosteron in het bijzonder door het ontbreken van de C19-methylgroep. Deze schijnbaar kleine structurele verandering beïnvloedt de farmacologische eigenschappen van het molecuul aanzienlijk.
* Molecuulformule: C₁₈H₂₆O₂
* Molar massa: 274,4 g/mol
* CAS-nummer: 434-22-0
* Synoniem: 19-nortestosteron
---
Hoe werkt nandrolon?
Net als andere anabole androgene steroïden kan nandrolon zich binden aan de androgeenreceptor. AAS dringen de doelcellen binnen en beïnvloeden daar via de androgeenreceptor de genexpressie. Hierdoor kunnen processen worden beïnvloed die samenhangen met eiwitsynthese, spierweefsel en andere androgeenafhankelijke functies.
In de context van niet-medisch gebruik wordt nandrolon daarom vaak in verband gebracht met de volgende gewenste effecten:
* Toename van de spiermassa
* Verbetering van de krachtprestaties
* Ondersteuning van de spieropbouw
* Verbetering van het fysieke prestatievermogen
Deze werkingen betekenen echter absoluut nicht dat het gebruik buiten een medische indicatie om ongevaarlijk is voor de gezondheid.
---
Nandrolon in bodybuilding
Nandrolon is binnen de bodybuilding vooral bekend geworden omdat het werd ingezet als prestatieverhogend en spieropbouwend steroïde. De substantie en de esters ervan worden daarom vaak genoemd in discussies over zogenaamde "bulkfases" en prestatieverhogende middelen.
Hierbij moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen medische toepassing en niet-medisch gebruik in de sport. Het gebruik van AAS in hoge, niet-therapeutische hoeveelheden is verbonden met aanzienlijke gezondheidsrisico's. Wetenschappelijke overzichtsstudies beschrijven onder andere veranderingen in het hart- en vaatstelsel, de bloedlipiden, de hormoonproductie en de seksuele functie.
---
Nandrolon en nandrolondecaat – wat is het verschil?
Nandrolon is de feitelijke werkzame stof. In geneesmiddelen wordt echter vaak een ester van nandrolon ingezet.
Een bekend voorbeeld is nandrolondecaat (nandrolone decanoate). Door de verestering verandert onder andere het farmacokinetische gedrag van de substantie. Nandrolondecaat wordt als vorm van de werkzame stof bijvoorbeeld gebruikt voor een langer aanhoudende depotwerking.
Het betreft hier dus niet twee totaal verschillende steroïden:
* Nandrolon ➔ Werkzame stof
* Nandrolondecaat ➔ Ester van nandrolon
Ook andere nandrolon-esters zijn bekend. De specifieke esterstructuur beïnvloedt met name de afgifte en de verblijfsduur van de werkzame stof in het lichaam.
---
Medische toepassing
Nandrolon-preparaten werden en worden medisch ingezet in specifieke situaties. De goedgekeurde toepassing hangt hierbij af van het desbetreffende preparaat en het land van distributie.
Bijvoorbeeld is nandrolondecaat in de VS volgens de lokale bijsluiter goedgekeurd voor de behandeling van bloedarmoede (anemie) bij nierinsufficiëntie. Hierbij kan de behandeling leiden tot een verhoging van het hemoglobine en de rode bloedmassa.
Een medische toepassing moet altijd onder medisch toezicht plaatsvinden. Het feit dat een werkzame stof medisch kan worden gebruikt, betekent niet automatisch dat het gebruik voor spieropbouw medisch zinvol of goedgekeurd is.
---
Welke bijwerkingen kan nandrolon veroorzaken?
De mogelijke bijwerkingen vormen een essentieel onderdeel van elke serieuze beschouwing van nandrolon.
Tot de mogelijke androgene en anabole bijwerkingen behoren onder andere:
* Onderdrukking van de lichaamseigen testosteronproductie
* Veranderingen in het libido
* Beperkingen van de zaadbalfunctie
* Verminderde spermaproductie
* Erectiestoornissen
* Acne
* Haaruitval bij een bijbehorende genetische aanleg
* Ontwikkeling van borstweefsel (gynaecomastie)
* Vochtretentie (vochtophoping)
* Veranderingen in de bloedlipidewaarden
* Veranderingen in de bloeddruk
Bij vrouwen kunnen daarnaast virilisatieverschijnselen (mannelijke kenmerken) optreden. Hiertoe behoren bijvoorbeeld een lagere stem, versterkte lichaamsbeharing en veranderingen aan de clitoris. Sommige van deze veranderingen kunnen blijvend van aard zijn.
---
Effecten op hart und bloedvaten
Een bijzonder kritiek punt bij de beoordeling van anabole steroïden betreft het hart- en vaatstelsel.
AAS kunnen onder andere de verhouding tussen LDL- en HDL-cholesterol ongunstig veranderen. Langdurig misbruik is bovendien in verband gebracht met een hoge bloeddruk, veranderingen in de hartspier (cardiale hypertrofie), aderverkalking (arteriosclerose) en andere cardiovasculaire problemen.
Het risico hangt hierbij onder andere af van de substantie, de duur en de mate van blootstelling, evenals individuele factoren en het gelijktijdige gebruik van andere middelen.
---
Effecten op de lichaamseigen hormoonproductie
Een vaak onderschat probleem is de onderdrukking van de natuurlijke hormonale as.
Van buitenaf toegevoegde anabole androgeen steroïden kunnen de lichaamseigen productie van geslachtshormonen beïnvloeden. Bij mannen kan dit onder andere leiden tot een verminderde testosteronproductie, een afname van de spermaproductie en testisatrofie (krimpen van de testikels).
Na het staken van het gebruik kan la lichaamseigen hormoonproductie zich weer herstellen. Hoe snel en volledig dit gebeurt, is echter individueel bepaald en nooit gegarandeerd.
---
Is nandrolon hepatotoxisch?
Nandrolon wordt vaak anders beoordeeld dan specifieke oraal actieve, 17-alpha-gealkyleerde steroïden. Hieruit mag echter niet worden geconcludeerd dat nandrolon in het algemeen geen risico's voor de lever met zich meebrengt.
De medische productinformatie van nandrolondecaat wijst bijvoorbeeld op mogelijke ernstige levercomplicaties binnen de klasse van anabole steroïden. Beschreven zijn onder andere peliosis hepatis (bloedcysten in de lever) en levertumoren.
De risico's van een steroïde kunnen daarom niet louter worden beoordeeld aan de hand van de vraag of het oraal of via injectie wordt toegepast.
---
Nandrolon en vrouwen
Voor vrouwen is het gebruik van nandrolon bijzonder problematisch, aangezien zelfs androgene effecten al snel kunnen leiden tot virilisatie.
Mogelijke veranderingen zijn:
* Lagere stem
* Versterkte lichaams- en gezichtsbeharing
* Acne
* Veranderingen in de menstruatie
* Vergroting van de clitoris
* Mannelijk patroon van haaruitval
Een deel van deze veranderingen kan ook na het stopzetten van het gebruik permanent blijven bestaan. Tijdens een zwangerschap bestaat er een specifiek risico voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Nandrolon is daarom strikt gecontra-indiceerd tijdens de zwangerschap.
---
Nandrolon in doping
Nandrolon behoort tot de klassieke dopingsubstanties. De WADA (Wereld Anti-Doping Agentschap) classificeert nandrolon onder de anabole androgene steroïden van categorie S1. Deze substanties zijn binnen de sport zowel tijdens als buiten wedstrijdverband streng verboden.
Nandrolon is daarnaast analytisch via geavanceerde urine- en bloedtesten extreem nauwkeurig en over een zeer lange periode aantoonbaar, aangezien de afbraakproducten (metabolieten zoals 19-norandrosteron) een aanzienlijke verblijfsduur in het menselijk weefsel hebben.
